Czym jest skarga na czynność komornika?

Skarga na czynność komornika jest podstawowym środkiem zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym. Można ją także traktować jak środek nadzoru sądu nad komornikiem.

 

Służy ona, co do zasady na wszelkie czynności komornika – rozstrzygające i faktyczne – oraz na zaniechanie dokonania przez niego czynności. Warto zwrócić przy tym uwagę, że zaniechanie dokonania czynności przez komornika to nie to samo co jego bezczynność. Skarga, przysługuje jedynie w tym pierwszym przypadku. Zaniechanie dokonania czynności polega na tym, że komornik zaniedbuje obowiązek konkretnej czynności, do czego wyraźnie obliguje go przepis prawa (np. niewykonanie obowiązku zawiadomienia dłużnika o wszczęciu egzekucji, niedokonanie zajęcia ujawnionego mienia dłużnika). Z kolei bezczynność komornika polega na opieszałym prowadzeniu egzekucji lub na niepodejmowaniu w sprawie czynności, prowadzącym z reguły do przewlekłości postępowania.

 

Jakie czynności komornika nie podlegają zaskarżeniu?

Nieliczne czynności komornika nie podlegają zaskarżeniu skargą, np. plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji, tzw. czynności wewnętrzne komornika, czyli czynności, które nie wywołują skutków dla postępowania egzekucyjnego (np. działania dotyczące zarządzania kancelarią, prowadzenie księgowości). Skarga nie przysługuje na zarządzenie komornika o wezwaniu do usunięcia braków pisma (skargę można wnieść dopiero na zarządzenie o zwrocie pisma ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych). Skarga nie przysługuje na zawiadomienie o terminie czynności, przy czym dotyczy to wyłącznie uprzedniego zawiadomienia, które jest dokonywane przez komornika w przypadkach przewidzianych w przepisach.

 

Zgodnie z art. 767 § 11 kodeksu postępowania cywilnego skarga nie przysługuje na uiszczenie przez komornika podatku od towarów i usług, co odnosi się do czynności polegającej na uiszczeniu tego podatku jako należnego od ceny uzyskanej z tytułu sprzedaży egzekucyjnej, ponieważ rozstrzygnięcie o zwrocie nadpłaconego podatku należy do organu podatkowego i powinno nastąpić w postępowaniu podatkowym. Regulacja ta nie dotyczy uiszczenia VAT przez komornika od pobranych opłat egzekucyjnych (jako podatnika VAT, a nie jego płatnika).

Skargę może złożyć strona lub inna osoba, której prawa zostały przez czynności lub zaniechanie komornika naruszone bądź zagrożone. W tym ostatnim przypadku chodzi o stan hipotetycznego zagrożenia prawa skarżącego. Bez wątpienia skargę może złożyć uczestnik postępowania egzekucyjnego, który nie jest wierzycielem lub dłużnikiem (np. nabywca licytacyjny).

 

W jaki sposób zgłosić skargę?

Co do zasady skargę wnosi się na piśmie. Możliwość zgłoszenia skargi w formie ustnej występuje wyjątkowo, tylko gdy wyraźnie przewiduje to przepis szczególny (np. art. 986 kpc). Począwszy od dnia 8 września 2016 roku przepisy dopuszczają możliwość wnoszenia pism w postępowaniu egzekucyjnym za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, co dotyczy również skargi na czynności komornika. Ustawodawca określił wymogi formalne skargi na czynności komornika, która przede wszystkim powinna czynić zadość warunkom pisma procesowego, a ponadto musi zawierać określenie zaskarżonej lub zaniechanej czynności oraz wniosek o zmianę, uchylenie lub dokonanie czynności wraz z uzasadnieniem. Istnienie braków formalnych skargi obliguje sąd do wezwania skarżącego do uzupełnienia lub poprawienia skargi w terminie zakreślonym przez sąd pod rygorem jej odrzucenia.

 

Sąd powinien rozpoznawać skargę w zakresie określonym przez skarżącego, lecz może wyjść poza granice zaskarżenia, do czego uprawnia go art. 759 § 2 kpc.

 

Sądem właściwym miejscowo do rozpoznania skargi, jest ten sąd rejonowy, przy którym działa komornik. Wyjątkowo, w sytuacji gdy wierzyciel dokonał wyboru komornika innego niż przewidziany w przepisach ustawowych, skargę należy wnieść do sądu, który byłby właściwy według ogólnych zasad. Skargę wnosi się do komornika, który dokonał zaskarżonej czynności lub zaniechał jej dokonania.

 

Skargę należy złożyć w terminie tygodniowym, choć niekiedy przepisy szczególne przewidują konieczność niezwłocznego zgłoszenia skargi, np. przy egzekucji z ruchomości oraz przy egzekucji z nieruchomości, lub wskazują dłuższy termin (np. art. 950 kpc).

 

Termin tygodniowy:

  • biegnie od daty, w której skarżący powziął wiadomość o dokonanej czynności (w razie braku zawiadomienia go o dokonaniu czynności),
  • biegnie od dnia, w którym czynność powinna być dokonana (w przypadku skargi na zaniechanie dokonania czynności przez komornika).

 

Złożenie skargi po terminie z reguły prowadzi do jej odrzucenia. Sąd może jednak na podstawie art. 759 § 2 kpc rozpoznać skargę mimo jej złożenia po terminie, jeśli dostrzeże nieprawidłowości w działaniu komornika. Wtedy wydaje odpowiednie zarządzenie które ma zapewnić poprawny przebieg egzekucji.

 

Komornik w terminie trzech dni od dnia otrzymania skargi sporządza uzasadnienie zaskarżonej czynności, o ile nie zostało ono sporządzone wcześniej, albo przyczyn jej zaniechania i przekazuje je wraz ze skargą i aktami sprawy do właściwego sądu, chyba że skargę w całości uwzględnia. O uwzględnieniu skargi komornik zawiadamia skarżącego oraz zainteresowanych, których uwzględnienie skargi dotyczy. Jeżeli komornik skargi nie uwzględni, sąd ją rozpoznaje i wydaje w tej sprawie postanowienie.

 

Opłata od skargi wynosi 100 złotych i wnosi się ją do tego sądu, do którego składa się skargę.

Nostron logo

Nostron

ul. Imieli 14

41-605 Świętochłowice

 

telefon: +48 501 758 518

e-mail: biuro